مرتبهء اول و دوم تعين اول و ثانى است ، يا احديت و واحديت . احديت يعنى ذات حق با نفى هر نوع اعتبار و اضافت و نسبت از آن ، و واحديت يعنى ذات به اعتبار اينكه بر همهء اعتبارات و نسب و اضافات اشتمال دارد . در فصل اول و دوم مقدمه جامى به شرح فرق ميان اين دو مرتبه و به توضيح نامهاى متعدد آنها از نظرگاههاى مختلف مىپردازد . در آخر فصل دوم جامى متذكر مىشود كه اعتباراتى كه در مرتبهء دوم - كه عبارت از همان تعين ثانى يا مرتبهء الوهيت است - متعين مىشود تميّزات علم حق است ، و يا از ديدگاهى ديگر همان اسماء الهى است ، و صورت اين اسماء اعيان ثابته است ، يعنى حقايق أشياء يا ماهيات . در فصل سوم جامى به تفصيل دربارهء اعيان ثابته بحث مىكند . اول مىگويد كه اعيان غير مجعولند ، و آن گاه به شرح دربارهء معنى « ممكن » در مقابل « واجب » مىپردازد . دربارهء كلمات « غير » و « سوى » كه به موجود ممكن اطلاق مىشود توضيحاتى مىدهد و نشان مىدهد كه به چه اعتبار موجودات - كه تعيّن و تميّز وجود حقيقىاند به سبب اينكه اعيان ثابته در وجود آثارى را از خود مىگذارند - ما سوى ا للهاند و اينكه در حقيقت هم وجود و هم اعيان ثابته دائم در بطوناند ، و فقط آثار اعيان و يا تجليات وجود حق ظاهر است . در فصل چهارم جامى مرتبهء سوم وجود ، يعنى عالم أرواح - كه به آن « عالم غيب » و « عالم ملكوت » نيز مىگويند - و موجودات مختلف آن را از انواع فرشتگان و جن و شياطين شرح مىدهد . فصل پنجم بحثى است دربارهء مرتبهء چهارم وجود ، كه عبارت است از عالم مثال . در اين فصل جامى مىگويد كه عالم مثال برزخى است بين عالم أرواح و عالم أجسام ، مانند نفس ، كه برزخى است ميان روح و جسم . به علاوه عالم مثالى كه قبل از اين عالم و مربوط به تنزل وجود است غير از عالم مثالى است كه بعد از اين عالم و مربوط به صعود و عروج وجود است . در حقيقت اين عالم مثال و برزخ دومى صورت اعمال و اخلاق دنيوى انسان و نتيجهء افعال وى در نشأت اخروى است . در فصل ششم دربارهء انواع موجودات عالم أجسام ، يعنى مرتبهء پنجم وجود ، و اين كه در اين مرتبه وجود به كمال ظهور خود مىرسد توضيح داده مىشود .